×
نام و نام خانوادگی
بازخوانی ...
تاریخ : 1390/2/19
لزوم تدوين آيين‌نامه مشترك برای اطلاع‌رسانی نسخ خطی در كتابخانه‌های كشور

از مشكلات مراجعان بخش خطی كتابخانه‌ها سردرگمی‌ايشان در تنوع شيوه اطلاع‌رسانی و خدمات دهی كتابخانه‌هاست. اكثر آن‌ها سياست‌های سخت‌گيرانه‌ای دارند و معدودی مثل كتابخانه مجلس به سرعت و سهولت در ارائه خدمات شهره‌اند.
 در نشست اشاعه و دسترسی پذيری نسخ خطی در كتابخانه‌های بزرگ كه ديروز در نمايشگاه كتاب در محل كارنامه نشربرگزار شد بر لزوم تدوين آيين‌نامه مشترك برای اطلاع‌رسانی نسخ خطی تأكيد شد.

 معاون رييس كتابخانه ملی جمهوری اسلامی ايران در نشست «اشاعه و دسترس پذيری نسخ خطی در كتابخانه‌های بزرگ ايران در خصوص«دلايل سخت‌گيری برخی از كتابخانه‌ها»گفت: خوب است آيين‌نامه مشترك برای اطلاع‌رسانی نسخ خطی موجود باشد و به عنوان آيين‌نامه ملی مورد استفاده قرار گيرد.

به گزارش ستاد خبری سراهای اهل قلم نمايشگاه کتاب تهران، حبيب‌الله عظيمی در اين نشست كه عصر شنبه (17 ارديبهشت 1390) در سالن كارنامه نشر سرای اهل قلم برگزار شد با بيان اين مطلب گفت: بيشتر كتابخانه‌های قديمی دنيا در اشاعه نسخ خطی محدوديت‌هايی داشته‌اند.

 وی خاطرنشان كرد: بين نسخ خطی و كتاب‌های چاپی و حفاظت و حساسيت در نگهداري، فهرست‌نويسی و نحوه دسترسی تفاوت وجود دارد. نسخ خطی با ارزش‌اند و بسيار در معرض انواع آسيب‌ها قرار دارند. بنابراين در كنار بخش نسخ خطی دستگاه آفت‌زدا و قرنطينه در نظر گرفته می‌شود. از سوی ديگر گاه نسخ خطی كتابشناسی ناقصی دارند و از سوی ديگر به دليل داشتن ارزش تاريخی و فرهنگی در اشاعه آنها سختگيری و محدوديت است.

 معاون رئيس كتابخانه ملی گفت: 261 كتابخانه ايران دارای نسخ خطی هستند كه از اين تعداد 50 باب بيش از 200 نسخه خطی دارند كه فقط 5 باب آنها شامل كتابخانه ملي، كتابخانه دانشگاه تهران، آستان قدس، ملك و مركزی تبريز آيين‌نامه مدون برای اشاعه نسخ خطی دارند.

وی افزود: اطلاع‌رسانی كتابخانه‌ها در بخش نسخ خطي، سليقه‌ای و با محدوديت است بايد آيين‌نامه‌ای با آيتم‌هايی مانند مقدمه، شرايط استفاده‌كنندگان، محدوديت‌های دسترسی (محتوايی و فيزيكي)، مالكيت منابع، هزينه‌ها، حفظ و حراست و خدمات به مراجعان داشته باشيم. بايد حتما منابع خطی را در دسترس قرار دهيم.

 عظيمی همچنين گفت: اهداف كتابخانه براساس نوع آن و عواملی مانند محتوا، تكنولوژي، مالكيت و منابع مالی در تدوين خط مشی اطلاع‌رسانی موثرند.

 در ادامه فريبا افكاري، مسوول بخش نسخ خطی كتابخانه دانشگاه تهران، در سخنانی بيان داشت: نسخ خطی از نظر هويت با كتاب چاپی متفاوتند و شرايط استفاده از آنها نيز متفاوت است. يكی از دغدغه‌‌های استفاده كنندگان نسخ خطی مشكلات دسترسی پذيری است كه جنبه‌های مختلفی مانند محدوديت استفاده و يافتن آنها را شامل می‌شود. اخيراً با ديجيتال‌سازی منابع، جست‌وجو و دسترسی به اين منابع آسان‌تر شده است.

 وی خاطرنشان كرد: ايران در نحوه ارايه خدمات نسخ خطی عقب نيست، بلكه از نظر يك دستی مديريت اطلاع‌رسانی در اين زمينه مشكل داريم.

 در اين نشست سهراب يكه‌زارع، مسئول بخش نسخ خطی كتابخانه مجلس شورای اسلامی ضمن رد این مدّعا که بخش خطی کتابخانه مجلس آئین‌نامه ندارد اظهار داشت: بخش خطی اين كتابخانه دارای آئین‌نامه مدونی است آذر ماه 1387 و با توجه به تغییر ریاست کتابخانه و تحول در اهداف و برنامه‌های کتابخانه تدوین گردیده و به تصویب ریاست کتابخانه رسیده است.

وی در ادامه افزود: اخيراً اطلاعات نسخ خطی كتابخانه مجلس به صورت چاپی و از طريق پايگاه ديجيتالی هم در دسترس است.  اطلاعات 16 جلد از فهرست‌های نسخ خطی كتابخانه كه در پروژه اخیر فهرستنگاری منتشر شده است به صورت تمام متن وارد پایگاه کتابخانه شده که از طریق اینترنت نیز قابل جستجو است.

 يكه زارع اظهار داشت: بيش از 95 درصد كتب خطی كتابخانه مجلس تصوير برداری دیجیتال شده که در كتابخانه دیجیتال رسان مجلس به عنوان بزرگ‌ترين كتابخانه ديجيتال، 18 هزار تصوير نسخ را در خود جای داده است و اكثر نسخه‌ها قابليت دانلود به صورت PDF را دارند.

يكه‌زارع در خصوص روش شكل‌گيری كتابخانه ديجيتال مجلس، گفت: روش كار ما اين است كه تنها كتب خطی كه به شكل كامل فهرست‌نويسی و سپس اسكن شده باشند، روی سايت قرار می‌دهيم، كتابخانه مجلس در اين راستا در طی 9 ماه بجز تعداد معدودی که قابل تصویر برداری نبودند، تمامی نسخ خطی موجود خود را تصوير برداری كرده است.

وی همچنين گفت: سياست گذاری‌ها بايد به سمتی برود كه دسترسی به اصل نسخه سخت تر و دسترسی به تصوير آن سهل تر گردد.

 نشست اشاعه و دسترس‌پذيری نسخ خطی در كتابخانه‌های بزرگ ايران: بررسی دلايل سختگيری برخی از كتابخانه‌ها (شنبه 17 ارديبهشت) از ساعت 16 تا 30: 17در سالن كارنامه نشر سرای اهل قلم برگزار شد.

 

منابع خبرگزاری ایبنا و ایرنا  

نوشته شده توسط : سرپرست سایت

تست
ورود به درگاه کنسرسیوم
Loding



رمز عبور خود را فراموش کرده ام.
چنانچه تا کنون عضو سایت نشده اید ثبت نام کنید.
درباره کنسرسیوم
ما مجموعه‌ای از كتابخانه‌ها و سازمان‌های دارای منابع اطلاعاتی (کتاب، نشریه، نسخه‌های خطی، عکس، صدا، فیلم و... ) هستیم که با هدف تامین نیازهای پژوهشگران و شهروندان ایرانی برای دسترسی هر چه سریع‌تر به محتوای مورد نظر خود، کنسرسیوم محتوای ملی را تشکیل داده‌ایم. برای رسیدن به این هدف، قصد داریم با بسترسازی مناسب و جلب مشارکت دیگر تولید کنندگان محتوا به گرد آوری، تبدیل، سازماندهی و حفاظت اطلاعات به شکل رقومی و در سطح ملی، بپردازیم.